Advies: Verspreiding - De onderbelichte kant van innovatie

Om waarde te hebben voor de economie en samenleving moeten innovaties zich makkelijk breed verspreiden. Daarover gaat dit advies.

Hoe gemakkelijk verspreiden innovaties zich in Nederland? Zijn de voorwaarden hiervoor op orde? Wat is hierbij de rol van de regering en de overheid?

Verspreiding zorgt ervoor dat innovatieve bedrijven hun investeringen kunnen  terugverdienen en dan herinvesteren. Door verspreiding ontstaan er ook schaalvoordelen waardoor het mogelijk is de, inmiddels verbeterde, innovatie tegen een lagere prijs aan te bieden, waardoor ze zich nog verder kan verspreiden. Vaak is een zekere verspreiding zelf bepalend voor de bruikbaarheid van de innovatie, zoals de eerste bezitter van een telefoon in Nederland heeft kunnen vaststellen. Innovatieverspreiding kan bijdragen aan meer efficiënte publieke dienstverlening, bijvoorbeeld in de zorg of het onderwijs, met lagere publieke kosten tot gevolg. En als innovaties meer mensen bereiken is de inzet van publieke tijd en middelen voor innovatie beter te verdedigen.

Ondanks het grote belang van innovatieverspreiding blijkt er weinig bekend te zijn over de verspreiding van innovaties in de Nederlandse praktijk. Uit de literatuur is wel bekend dat vernieuwingen bijna per definitie te maken krijgen met praktische belemmeringen en met weerstanden tegen vernieuwing. Voor dit advies zijn casussen opgesteld en praktijkervaringen verzameld die laten zien dat innovaties in Nederland regelmatig klein of ongebruikt blijven omdat ze zich slecht verspreiden. Soms ook nadat er veel tijd en geld, ook publiek geld, in is gestoken.

De regering doet er daarom goed aan te werken aan betere condities voor innovatieverspreiding, als aanvulling op wat de innoverende partijen zelf ondernemen. Hierdoor bereikt de overheid uiteindelijk met dezelfde inspanningen méér. De regering kan meer doen om de vraag naar innovaties te stimuleren en belemmeringen weg te werken.

De AWTI vertaalt dit advies naar drie aanbevelingen aan de regering.

  • Stimuleer de vraag naar innovaties met maatschappelijke waarde;
  • Vraag ministeries om beleidsaandacht voor innovatieverspreiding en stuur aan op interdepartementale samenwerking hierin;
  • Maak innovatieverspreiding een expliciet onderdeel van het innovatiebeleid van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK).

Zie ook