AWTI e-mail alert 11 maart 2021

Minister Ingrid van Engelshoven (OCW) stuurt drie rapporten over de bekostiging van het mbo, hbo en wo naar de Tweede Kamer waaronder een onderzoek van PwC. Deze concluderet dat de wetenschap 1,1 miljard extra nodig heeft. Of men maakt andere keuzes over de verhouding onderwijs en onderzoek, de groepsgroottes of de toegankelijkheid van het wetenschappelijk onderwijs.

De opvallendste berichten van de afgelopen week

1,1 miljard extra of andere keuzes nodig voor de wetenschap, concludeert adviesbureau PwC

Minister Ingrid van Engelshoven (OCW) heeft drie rapporten over de bekostiging van het mbo, hbo en wo naar de Tweede Kamer gestuurd. Eén ervan, gemaakt door adviesbureau PwC, concludeert dat wetenschappelijk onderwijs en onderzoek ongeveer 1,1 miljard te kort komt om de huidige onderzoeksinspanningen voort te zetten, de werkdruk te verlagen en de onderwijskwaliteit te verhogen. Zonder dit extra budget zijn andere keuzes nodig over de verhouding onderwijs en onderzoek, de groepsgroottes of de toegankelijkheid. Het onderzoek beveelt eveneens aan om een visie te ontwikkelen op de verwevenheid van onderzoek en onderwijs en bijbehorende flexibele carrièrepaden. Dit adviseerde de AWTI nog in het advies ‘Verwevenheid van onderzoek en hoger onderwijs’ van 2015.
Kamerbrief met bijlagen
Rapport PwC (pdf)
Nieuwsbericht KNAW
Nieuwsbericht ScienceGuide
Nieuwsbericht HOP / Delta
AWTI-advies (juni 2015)


Frankrijk start voorbereidingen Europees programma om start-ups te helpen groeien

Tijdens een online evenement vanuit de Parijse tech-incubator Station F heeft de Franse president Emmanuel Macron het startschot gegeven voor een inventarisatie van ideeën om Europese start-ups te helpen bij schaalvergroting. Een groep politici, ondernemers en investeerders gaat hiervoor eerst ideeën verzamelen. Het resultaat zal een reeks beleidsaanbevelingen voor de Europese leiders zijn, die begin 2022 tijdens het Franse voorzitterschap van de EU worden gepresenteerd.
Nieuwsbericht Science|Business
Verslag Kick-off (YouTube)
Website Scale-Up Europe


AI groeide in 2020 harder dan ooit

Het afgelopen decennium was een scharnierjaar voor de AI-industrie, en in 2020 is de impact van AI op de wereld aanzienlijk toegenomen, ondanks de chaos die de coronapandemie heeft teweegbracht. Dat laat ‘The 2021 AI Index’ van Stanford University zien. Het rapport wijst op grote technologische ontwikkelingen, groei van het aantal AI-banen, grotere overheidsinvesteringen in het gebruik van AI, hogere verkoopcijfers en meer AI-studenten op hogescholen en universiteiten.
Nieuwsbericht Stanford University
Rapport Stanford University
 

Nieuws en achtergronden uit Nederland

Snellius: nieuwe supercomputer voor onderzoekers

Vanaf deze zomer kunnen Nederlandse onderzoekers gebruikmaken van de nieuwe, nationale supercomputer van SURF: Snellius. Deze wordt zeker tien keer sneller dan zijn voorganger, maar niet zo snel als de Japanse computer Fugaku, de huidige wereldrecordhouder.
Nieuwsbericht Kijk Magazine
Nieuwsbericht Emerce


Rapport: geen bewijs voor fraude bij Delfts kwantumonderzoek

Delftse onderzoekers hebben op basis van onvolledige en geselecteerde metingen ten onrechte ten onrechte geclaimd dat ze majoranadeeltjes hadden gevonden. Een rapport van een externe deskundigencommissie kan opzet niet aantonen. Als meest plausibele verklaring noemen ze dat de auteurs in beslag waren genomen door het enthousiasme van het moment en daardoor onvoldoende oog hadden voor de data die niet pasten bij het doel dat zij nastreefden.
Nieuwsbericht TU Delft
Publieke deel expertrapport


Hogescholen introduceren Professional Doctorate 

Hogescholen starten in 2022 met een eigen doctoraatstraject: het Professional Doctorate. Daarmee introduceert het hbo een nieuwe beroepsopleiding, waarmee het de grenzen in de beroepspraktijk wil verleggen. Dit staat in een plan dat de Vereniging Hogescholen heeft overhandigd aan minister Ingrid van Engelshoven (OCW).
Nieuwsbericht Vereniging Hogescholen
Rapport Vereniging Hogescholen (pdf)
Nieuwsbericht Trouw


Hogere investeringen in r&d zouden extra groei opleveren

Een nieuw kabinet moet investeren in kennis en r&d voor een gunstige exit uit de coronacrisis. Dat stelt een themabericht van RaboResearch. Gecorrigeerd voor de structuur van de Nederlandse economie hebben Nederlandse bedrijven volgens Rabo Research een r&d-investeringsachterstand van gemiddeld 30 procent ten opzichte van bedrijven uit de meest kennisintensieve landen. Het wegwerken van die achterstand zou gemiddeld 2,6 miljard per jaar kosten. Daar staat tegenover dat dit de Nederlandse economie over tien jaar 18 miljard euro zou opleveren.
Themabericht Rabobank


Nederland Innovatieland. Hoe dan?

BNR Nieuwsradio organiseerde een debat met vier politici over de vraag hoe Nederland een innovatieland wordt of blijft. Eppo Bruins (CU), Barbara Kathmann (PvdA), Niels van den Berge (GL) en Charifa Zhemouri (DENK) discussieerden over drie stellingen: Opleidingen die niet aansluiten op de arbeidsmarkt, moeten worden stopgezet (1), fundamenteel wetenschappelijk onderzoekers moeten werken aan oplossingen voor maatschappelijke problemen (2) en Nederland Innovatieland bereiken we alleen met kenniswerkers uit de hele wereld.
Uitzending BNR 6 maart 2021


Gaan we toe naar een wereld zonder waarheid?

Door de opkomst van sociale media, informatiebubbels en de mogelijkheden van Deepfakes leven we niet langer in een gedeelde werkelijkheid. Het VPRO-televisieprogramma Tegenlicht vroeg zich af: Gaan we toe naar een wereld zonder waarheid, moeten we dat proberen te voorkomen en zo ja, hoe?
Uitzenending Tegenlicht 7 maart 2021


Waterstofcoalitie vraagt overheid om miljardensubsidie

De overheid moet de komende vijf jaar 2,5 miljard euro investeren in groene waterstof. Dat zegt een groep van 39 industriebedrijven, havens, lokale overheden en milieuorganisaties, verenigd in de Waterstofcoalitie. Ze denkt dat waterstof die is gemaakt met zon- en windenergie over ongeveer 9 jaar betaalbaar is en fossiele energie voor een groot deel uit de markt kan drukken.
Nieuwsbericht Topsector Energie
Publicatie Waterstofcoalitie (pdf)
Bericht RTL Nieuws


Rathenau: Energietransitie vraagt om nieuwe wet‑ en regelgeving

De minister van EZK werkt aan een nieuwe Energiewet. Deze beoogt de energietransitie te stimuleren en zo bij te dragen aan een schone energievoorziening die veilig, betrouwbaar, betaalbaar en ruimtelijk inpasbaar is. Op basis van doorlopend onderzoek heeft het Rathenau Instituut zijn reactie gegeven op het wetsvoorstel voor de nieuwe Energiewet. Het instituut wijst er onder andere op dat aanvullende wetgeving en beleid nodig zijn om de ambities van de concept-Energiewet waar te maken, zoals de ambitie om (groepen) burgers zelf opgewekte elektriciteit te laten opslaan of te verhandelen.
Nieuwsbericht Rathenau
Publicatie Rathenau (pdf)
 

Nieuws en achtergronden uit Europa

Gabriel: Onderzoek en innovatie moeten zwaar wegen bij nationale herstelplannen

De EU-lidstaten moeten hun uiterste best doen om de plaats van onderzoek en innovatie te versterken in de nationale weerbaarheidsplannen die zij opstellen en waarin zij aangeven hoe zij het geld voor het herstel van de pandemie zullen besteden. Dat zei EU-commissaris Mariya Gabriel (Onderzoek, Innovatie) na afloop van een bijeenkomst van de EU-ministers voor onderzoek. Door synergie te zoeken met andere financieringsinstrumenten, zoals Horizon Europe en de structuurfondsen, moet ook de doelstelling dichterbij komen om 3 procent van het bbp te besteden aan onderzoek en innovatie tegen 2030.
Nieuwsbericht Science|Business


EU rolt nieuwe aanpak uit voor management Horizon Europe en r&d-beleid

Vijftien procent van het personeel van het directoraat Onderzoek van de Europese Commissie zal worden overgeheveld naar uitvoerende agentschappen. Dat gebeurt als onderdeel van een bredere inspanning om de lidstaten te helpen hun onderzoeks- en innovatiesystemen te hervormen en te versterken, en om de Europese onderzoeksruimte te vernieuwen.
Nieuwsbericht Science|Business


EC publiceert beoordelingscriteria voor Horizon Europe-missies

De Europese Commissie (EC) heeft een lijst met criteria gepubliceerd om de levensvatbaarheid van voorgestelde missies te beoordelen. Die missies worden nu door verschillende commissies (mission boards) voorbereid. De criteria zijn onder andere: de toegevoegde waarde van de plannen, een duidelijke onderzoeks‑ en innovatie-inhoud en het ambitieniveau in relatie tot de haalbaarheid van de plannen. Een artikel van Science|Business vertelt wat de EC nog meer doet in de voorbereiding van vijf missies voor Horizon Europe.
Document EC
Artikel Science|Business


Nieuwe ondersteuningsregeling voor vrouwen in deep tech

Ter gelegenheid van de Internationale Vrouwendag heeft de Europese Commissie een nieuw initiatief aangekondigd onder de naam ‘Women TechEU’. Dit gaat vrouwen ondersteunen die leidinggeven aan startende deeptechbedrijven in Europa. Volgens de Commissie zal het nieuwe initiatief vrouwelijke ceo’s en oprichters eersteklas coaching en mentoring bieden, alsook gerichte financiering om hen te helpen hun bedrijf naar een hoger niveau te tillen. Er wordt EU-breed nog gezocht naar mentoren.
Nieuwsbericht EC


Rekenkamer: EU moet meer doen voor digitale vaardigheden van Europeanen

De Europese Rekenkamer vindt dat de EU meer moet doen om de digitale vaardigheden van Europese burgers te verbeteren. Ondanks de begeleiding en steun aan de EU-lidstaten door de Europese Commissie zijn er te weinig door de EU gefinancierde projecten geweest om digitale basisvaardigheden voor volwassenen aan te pakken. Een van de uitdagingen voor de komende jaren is om duidelijke bedragen binnen de verschillende programma’s vast te stellen voor het verbeteren van digitale vaardigheden.
Nieuwsbericht Neth-ER
Rapport Europese Rekenkamer (pdf)


Aanbevelingen voor experimenteel innovatiebeleid van overheden

Beleidsmakers op het gebied van innovatie trachten complexe en voortdurend evoluerende systemen te beïnvloeden, vaak op basis van niet volledige kennis en gegevens. Een rapport van het Innovation Growth Lab (IGL), een samenwerkingsverband van 85 onderzoekers uit de hele wereld, beschrijft hoe agentschappen hun openheid en (intellectuele) capaciteit voor het uitvoeren van experimenten kunnen vergroten en hoe ze de experimenten kunnen aanpakken.
Aankondiging IGL
Rapport IGL (pdf)


EU werkt aan plannen om strategische autonomie op technologisch vlak te versterken

Vier Europese regeringsleiders hebben een brief gestuurd aan de Europese Commissie (EC) over de noodzaak van het vergroten van de strategische autonomie van de EU. Een bericht van ERR vertelt daar meer over. Een artikel van Politico constateert dat de EU van oudsher openstaat voor internationale samenwerking op het gebied van onderzoek en innovatie, maar dat de politieke leiders zich steeds meer zorgen maken over diefstal van intellectueel eigendom en het autoritaire gebruik van zich snel ontwikkelende technologieën, zoals AI, door China en andere landen. Politico zag een white paper van de EC in dat ambitieuze plannen aankondigt om de strategische autonomie van de EU te versterken. Volgens een tweede artikel van Politico zou het verstandig zijn om de strijd van de EU tegen misbruik door autoritaire regimes, zoals China, samen te voeren met de VS. Dat zei ook het Amerikaanse congreslid Robin Kelly in gesprek met leden van het Europees Parlement, waarover Science|Business bericht.
Nieuwsbericht ERR
Brief regeringsleiders (pdf)
Artikel Politico – 1
Artikel Politico – 2
Nieuwsbericht Science|Business


Opinie: Gouden eeuw van Europese tech staat voor de deur

Volgens een rapport van de Britse durfkapitaalfirma Atomico, hebben Europese techbedrijven afgelopen jaar samen ongeveer 41 miljard dollar opgehaald. Dat maakt 2020 tot een recordjaar voor de Europese techsector, ondanks de pandemie en alle economische gevolgen daarvan. Een artikel van Forbes denkt dat Europa, met de juiste maatregelen, een nieuwe gouden eeuw tegemoet gaat. Op de online conferentie Masters of Digital 2021, gehouden op 3 en 4 februari 2021, werd uitgebreid gesproken over de nieuwe Europese economie.
Artikel Forbes
Videoverslagen Masters of Digital 2021 (YouTube)


Cyberbeveiliging bij invoering AI in autonoom rijden

De toekomst is aan autonomen voertuigen, maar die kunnen alleen hun volledige potentieel bereiken als ze in staat zijn om te gaan met risico’s op het gebied van cyberbeveiliging, aldus een rapport van het JRC en het EU-agentschap voor cyberbeveiliging ENISA. Het rapport analyseert de cyberbeveiligingsrisico’s die samenhangen met kunstmatige intelligentie (AI) in autonome voertuigen en doet aanbevelingen om deze risico’s te beperken. Een artikel van The Mobilist wijst op een ander cybergevaar: het platleggen van de hele elektriciteitsvoorziening door buitenlandse hackers. Dat gebeurt in het buitenland, zoals India, nu al af en toe. Hierdoor komt het elektrisch vervoer, inclusief autonome auto’s, direct of na enige tijd tot stilstand.
Aankondiging JRC
Rapport JRC / ENISA (pdf)
Artikel The Mobilist


Kan de EU platformen reguleren zonder innovatie te verstikken?

Meer dan ooit is de perceptie dat zoekmachines, sociale netwerken en leveranciers van clouddiensten als ‘poortwachters’ fungeren en de toegang controleren tot hun kernactiviteiten en verbonden digitale diensten. Een artikel van Harvard Business Review (HBR) beschrijft hoe regulering duidelijkheid en richtsnoeren kan verschaffen over wettelijk toegestaan (en wenselijk) gedrag en een evenwicht kan vinden tussen toegang, concurrentie en privacy. Het artikel schetst vier principes voor goede regelgeving voor platformen. Op 4 december 2020 vond, onder leiding van één van de auteurs van het HBR-artikel, een rondetafeldiscussie plaats over regulering van digitale platformen in de EU.
Artikel HBR
Discussieverslag (YouTube; december 2020)


Wordt 2021 een beslissend jaar voor Europese energie-investeringen?

De Europese Commissie komt de laatste tijd met allerlei voorstellen om investeringen in de energietransitie te stimuleren. Een belangrijk deel van het 750 miljard euro kostende Herstelfonds is daarvoor bedoeld. Een artikel van DW spreekt de verwachting uit dat dit geld vooral geïnvesteerd gaat worden in minder ambitieuze energiebesparingsprojecten. En er zijn maar weinig bedrijven in de EU die bereid zijn het voortouw te nemen op het gebied van schone technologie.
Artikel DW


Europese Raad keurt cohesie­wetgevingspakket van 330 miljard euro goed

De EU maakt de komende zeven jaar meer dan 330 miljard euro vrij voor regionale en lokale projecten die economische ongelijkheid helpen verkleinen en het herstel na de pandemie stimuleren. Daartoe heeft de Europese Raad besloten. De projecten die gefinancierd worden kunnen zeer uiteenlopend van aard zijn, van vervoersinfrastructuur, ziekenhuizen en gezondheidszorg, schone energie, waterbeheer, duurzame stadsontwikkeling, onderzoek, innovatie en digitalisering tot arbeidsregelingen, sociale inclusie, onderwijs en opleiding.
Nieuwsbericht Europese Raad


VK: Geen specifiek geld voor Horizon Europe in begroting

De Britse minister van Financiën Rishi Sunak heeft vorige week de begroting voor 2021 aan het Parlement voorgelegd. Er wordt hoog opgegeven over de aanpassingen voor visa van buitenlands talent, maar er wordt geen melding gemaakt van hoe de regering de kosten van Britse deelname aan Horizon Europe zal dragen. Daar is, naar verwachting, ongeveer 2 miljard pond voor nodig per jaar. De Russell Group, een samenwerkingsverband van de toponderzoeksuniversiteiten in het VK, vreest dat dit geld uit de kernbudgetten voor r&d moet komen.
Nieuwsbericht Russell Group
Nieuwsbericht Science|Business
Nieuwsbericht HOP / DUB


Vlaanderen: Innovatiebeleid afstemmen op duurzaamheidsdoelstellingen

Volgens de Vlaamse Adviesraad voor Innovatie en Ondernemen (VARIO) moeten het wetenschaps-, innovatie- en ondernemerschapsbeleid nauw worden afgestemd op de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties. Dat maakt de wetenschaps‑, innovatie‑ en ondernemerswereld duidelijker wat er van hen wordt verwacht en maakt bedrijven meer bewust van de kansen die de SDG’s voor hen inhouden.
Nieuwsbericht VARIO
Advies VARIO
 

Nieuws en achtergronden uit de rest van de wereld

Universitaire rangschikkingen (nog?) niet veranderd door de pandemie

De pandemie heeft de waarde van onderzoek en wetenschap overtuigend aangetoond. Er zijn, volgens een artikel van Science|Business, echter twijfels over de kwaliteit van het huidige online leren. In de nieuwe QS World University Rankings by Subject is de invloed daarvan nog niet terug te zien.. Dat komt mede doordat QS grote schokken in zijn systematiek tracht te voorkomen. Ook in andere rankings worden voorlopig geen grote veranderingen verwacht. De QS-rankings blijven universiteiten uit China en Rusland stijgen. Dat komt vooral doordat die landen stevig investeren in hun topuniversiteiten, aldus een bericht van University World News.
Nieuwsbericht Science|Business
Bericht University World News


Cloud heeft enorm potentieel voor bedrijven

De cloud wordt al geruime tijd gezien als een katalysator voor innovatie en digitale transformatie, omdat het de ontwikkelingssnelheid verhoogt en een bijna onbeperkte schaal biedt. Het gebruik van big data, bijvoorbeeld, is ondenkbaar zonder de cloud. De verwachting is dat betere benutting van de cloud in 2030 wereldwijd 1 biljoen (duizend miljard) dollar extra waarde aan de economie zou kunnen toevoegen, aldus een artikel van McKinsey. Het artikel legt ook uit hoe bedrijven die waarde kunnen genereren.
Artikel McKinsey


Verkenning van juridische mechanismen voor internationaal gegevensbeheer

Organisaties, regeringen en burgerinitiatieven over de hele wereld willen grote maatschappelijke en economische problemen aanpakken met behulp van gegevens. Het is van groot belang dat die gegevens betrouwbaar zijn. Een rapport van het Britse – in AI gespecialiseerde – Ada Lovelace Institute en de Britse AI Council verkent drie juridische mechanismen die verantwoord datastuurbeheer wereldwijd kunnen helpen realiseren.
Nieuwsbericht Ada Lovelace Institute
Rapport Lovelace / AI Council (pdf)


Top 10 AI-technologieën die een doorbraak maken in 2021

Als we het hebben over de invoering van kunstmatige intelligentie, waar hebben we het dan precies over? Feitelijk gaat het om een grote serie subtechnologieën en applicaties. Van biometrie en computer vision tot slimme apparaten en zelfrijdende auto’s. Analytics Insight heeft de top 10 AI-technologieën op een rij gezet die innovatie naar een hoger niveau tillen in 2021.
Nieuwsbericht Analytics Insight


“We zullen nooit echte AI hebben zonder eerst de hersenen te begrijpen”

Neurowetenschapper en tech-ondernemer Jeff Hawkins beweert dat hij heeft uitgevonden hoe intelligentie werkt. Hij wil dat elk AI-lab in de wereld dat weet.
Artikel MIT Technology Review


Noodzaak groene innovatie nog nooit zo groot als nu

Onderzoekers van de Universiteit van East Anglia, Stanford University en het Global Carbon Project hebben berekend dat de emissiedaling van CO2 tussen 2016 en 2019 in 64 landen slechts 10 procent bedroeg van de CO2-reductie die elk jaar nodig is om de doelstellingen van Parijs te halen. Dat meldt Harvard Business Review (HBR). Er zijn dringende, grootschalige acties nodig voor de overgang naar schone energie, concluderen de onderzoekers. Bill Gates pleit in zijn nieuwe boek, How to Avoid a Climate Disaster, voor hetzelfde. Hij wil de lezers laten weten dat het niet gemakkelijk zal zijn om de doelstellingen van Parijs te bereiken, maar wel mogelijk, vooral als we manieren vinden om groene innovatie te stimuleren.
Nieuwsbericht HBR
Artikel Innovators Magazine


China: Budgetverhoging voor r&d van meer dan 7 procent per jaar

Het Chinese Volkscongres komt deze week voor de 13e keer samen voor het vaststellen van een nieuw Vijfjarenplan. De grote lijnen ervan waren al aangegeven door de leiding van de Communistische Partij. China gaat zich inspannen voor een economische groei van 6 procent per jaar. Daartoe worden de uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling elk jaar met meer dan 7 procent verhoogd, meldt Reuters. President Xi Jinping wil hiermee vooral onafhankelijk worden van technologie uit het Westen, aldus een bericht van Bloomberg News. Science Magazine constateert dat de klimaatdoelstellingen achterblijven op die voor de economie. Ten opzichte van het vorige Vijfjarenplan verandert er bijna niets.
Nieuwsbericht Reuters
Nieuwsbericht Science Magazine
Nieuwsbericht Bloomberg News


Hoe wereldleiders uit de technologiesector de concurrentie tussen VS en China zien

“Terwijl de VS en China strijden om technologische suprematie in geavanceerd halfgeleiderontwerp en -productie, software, en andere kerntechnologieën, zijn de globale hightechbedrijven niet van plan partij te kiezen.” Twee onderzoekers bespreken in een artikel van Brookings hun enquête onder 158 senior executives van Westerse en Aziatische techbedrijven over de impact van de spanningen tussen de VS en China in hun sector.
Artikel Brookings


VS: Voorstel voor innovatiebeleid om welvaart te herstellen

De nieuwe Amerikaanse regering heeft de kans om het economisch model zodanig te veranderen dat de welvaart van miljoenen Amerikanen verbetert. Dat stelt John Van Reenen (London School of Economics; LSE) in een paper. Hij pleit voor een Grand Innovation Challenge Fund, een federaal fonds voor de financiering van onderzoek en ontwikkeling om technologische innovatie en productiviteitsgroei te bevorderen.
Publicatie LSE (pdf)


VS: “Verdediging tegen nieuwe AI-dreigingen moet op orde komen”

De federale overheid is “onvoorbereid” om de natie te verdedigen tegen nieuwe bedreigingen die voortkomen uit het toenemende gebruik van kunstmatige intelligentie, aldus een rapport van de National Security Commission on Artificial Intelligence. De VS zou moeten proberen gelijke tred te houden met landen als China en Rusland op het gebied van AI, om de nationale veiligheidsproblemen aan te pakken.
Nieuwsbericht The Hill
Rapport (pdf)


VS: Hoe Congres en regering-Biden slimme steden impuls kunnen geven met AI

Kunstmatige intelligentie (AI) kan steden helpen geld te besparen, infrastructuurbehoeften aan te pakken en emissies te verminderen. Om deze voordelen te ontsluiten en zo veel mogelijk te benutten, is er voor de federale overheid een belangrijke rol weggelegd, meent de denktank ITIF. Dan gaat het vooral om het financieren van onderzoek, ontwikkeling en demonstratie (r&dd) en het faciliteren van samenwerking. Een artikel van CityMonitor schetst dat het enthousiasme voor het concept ‘slimme stad’ in het afgelopen jaar sterk is verminderd. Dat komt door de coronapandemie, waarop smart cities geen antwoord hebben, en het groeiende verzet tegen grote technologiebedrijven.
Publicatie ITIF
Artikel CityMonitor